Wat is bitumen en hoe gebruikt een dakdekker dit materiaal?

Bitumen is een zwart, teerachtig materiaal dat wordt gewonnen als restproduct bij de raffinage van aardolie. Een dakdekker gebruikt bitumen als dakbedekking door het in baanvorm op het dak aan te brengen, waarbij de banen met een gasbrander worden verhit en aan elkaar worden gesmolten tot een waterdichte laag. Bitumen is in Nederland verreweg het meest toegepaste materiaal voor platte daken, zowel bij nieuwbouw als bij renovatie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over bitumen als dakmateriaal.

Hoe wordt bitumen gewonnen en verwerkt?

Bitumen ontstaat als zwaar restproduct tijdens de destillatie van ruwe aardolie in een olieraffinaderij. Na de raffinage wordt de ruwe bitumen verder verwerkt en gemodificeerd om geschikt te zijn als dakbedekking. In de fabriek wordt de bitumen aangebracht op een drager, meestal glasvlies of polyestervlies, waarna er een toplaag van leisteen, zand of een synthetisch materiaal op wordt aangebracht.

Voor dakbedekkingstoepassingen ondergaat de ruwe bitumen een chemisch modificatieproces. Daarin worden polymeren toegevoegd om de elasticiteit, temperatuurbestendigheid en levensduur te verbeteren. Het eindproduct wordt in rollen geleverd aan de dakdekker, klaar om op het dak te worden verwerkt.

Welke soorten bitumen dakbedekking zijn er?

Er zijn twee hoofdtypen gemodificeerde bitumen dakbedekking die een dakdekker toepast op platte daken: APP-bitumen (Atactisch Polypropeen) en SBS-bitumen (Styreen-Butadieen-Styreen). Beide typen zijn verbeterde varianten van ongemodificeerde bitumen en bieden elk andere eigenschappen op het gebied van flexibiliteit en temperatuurbestendigheid.

APP-bitumen

APP-bitumen is hard en stijf bij lage temperaturen, maar bestand tegen hoge temperaturen. Dit type is geschikt voor daken die veel directe zonbestraling ontvangen. APP wordt vaak verwerkt met een gasbrander en is herkenbaar aan zijn relatief harde structuur.

SBS-bitumen

SBS-bitumen is elastischer dan APP en blijft flexibel bij lagere temperaturen. Dat maakt het minder gevoelig voor scheuren bij temperatuurwisselingen. SBS-dakbanen worden zowel met een brander als koudgelijmd verwerkt en zijn populair bij daken met complexere detailleringen.

Naast APP en SBS zijn er ook bitumineuze dakbanen met speciale eigenschappen, zoals vliegvuurbestendige varianten. Een voorbeeld hiervan zijn DERBIGUM SP FR dakbanen, die zijn samengesteld uit thermoplastische atactische polyolefinen (TPO) met een halogeenvrij additief en een dubbele wapening van glasvlies en polyester. Dergelijke producten hebben een bewezen duurzaamheid van meer dan 40 jaar en zijn volledig recycleerbaar.

Bitumen is ook beschikbaar als witte dakbedekking. Witte bitumendaken weerkaatsen zonlicht en kunnen de temperatuur in een gebouw met meerdere graden verlagen, wat het energieverbruik voor koeling aanzienlijk vermindert.

Hoe brengt een dakdekker bitumen aan op een dak?

Een dakdekker brengt bitumen dakbedekking aan door de rollen dakbaan stap voor stap over het dakoppervlak te rollen en te verhitten met een gasbrander. Door de warmte smelt de onderzijde van de dakbaan, waarna deze hecht aan de ondergrond of aan de vorige laag. De banen worden met een overlapping van minimaal tien centimeter gelegd om waterdichtheid te garanderen.

Het aanbrengen van bitumen verloopt doorgaans in de volgende stappen:

1. Voorbereiding van de ondergrond: De bestaande dakconstructie wordt gereinigd, geëgaliseerd en indien nodig voorzien van een hechtlaag of primer.
2. Aanbrengen van de onderlaag: Een eerste laag dakbaan wordt aangebracht als ondergrond voor de toplaag. Deze baan zorgt voor extra dikte en bescherming.
3. Aanbrengen van de toplaag: De afwerklaag, vaak voorzien van leisteengranulaat of een andere beschermende toplaag, wordt met de brander versmolten op de onderlaag.
4. Afwerking van details: Aansluitingen bij dakranden, dakdoorvoeren, lichtkoepels en andere obstakels worden zorgvuldig afgewerkt om lekkage te voorkomen.

Het vakkundig uitvoeren van de details is het onderdeel waar de meeste daklekkages ontstaan als het werk niet correct wordt gedaan. Een ervaren dakdekker besteedt hier dan ook veel aandacht aan.

Hoe lang gaat bitumen dakbedekking mee?

Hoe lang bitumen dakbedekking meegaat, hangt af van meerdere factoren: de kwaliteit van het gebruikte product, de vakkundige verwerking, de dakconstructie en het onderhoud dat er na aanleg aan wordt besteed. Hoogwaardige, goed aangebrachte bitumendaken hebben een levensduur die kan oplopen tot meerdere decennia, mits ze regelmatig worden geïnspecteerd en onderhouden.

Factoren die de levensduur beïnvloeden zijn onder andere:

• De intensiteit van zonbestraling en UV-belasting
• Temperatuurwisselingen tussen zomer en winter
• De aanwezigheid van staand water door slechte afwatering
• Mechanische belasting, bijvoorbeeld door onderhoudswerkzaamheden op het dak
• De kwaliteit van de aansluitingen en details bij dakranden en doorvoeren

Regelmatig dakonderhoud verlengt de levensduur aanzienlijk. Kleine beschadigingen die tijdig worden hersteld, voorkomen dat vocht in de dakopbouw dringt en grotere schade veroorzaakt.

Wat zijn de voordelen en nadelen van bitumen als dakmateriaal?

Bitumen is al tientallen jaren het meest gebruikte dakbedekkingsmateriaal voor platte daken in Nederland, en dat heeft goede redenen. Het materiaal combineert waterdichtheid, flexibiliteit en bewezen duurzaamheid met een relatief eenvoudige verwerkbaarheid. Toch zijn er ook aandachtspunten.

Voordelen van bitumen dakbedekking

• Uitstekende waterdichtheid: Bitumen vormt een naadloze, waterdichte laag die goed bestand is tegen regen en vocht.
• Bewezen technologie: Bitumen wordt al meer dan een eeuw toegepast en is grondig getest en doorontwikkeld.
• Flexibiliteit: Moderne SBS-bitumen past zich aan bij temperatuurwisselingen zonder te scheuren.
• Breed toepasbaar: Geschikt voor uiteenlopende dakconstructies, van kleine aanbouwen tot grote bedrijfsdaken.
• Combineerbaarheid: Bitumen is goed te combineren met isolatie, groendaken of zonnepanelen.

Nadelen van bitumen dakbedekking

• Warmteabsorptie: Zwart bitumen absorbeert veel warmte. Bij hoge buitentemperaturen kan het dakoppervlak oplopen tot 80 graden Celsius, wat de koelingskosten in het gebouw verhoogt.
• Brandrisico bij verwerking: Het verwerken met een gasbrander vereist vakkennis en voorzichtigheid om brandgevaar te beperken.
• Onderhoudsgevoeligheid: Zonder regelmatig onderhoud kunnen kleine beschadigingen uitgroeien tot grotere problemen.

Wanneer moet bitumen vervangen of gerenoveerd worden?

Bitumen dakbedekking moet worden vervangen of gerenoveerd wanneer de dakbedekking structurele schade vertoont die niet meer met lokale reparaties is op te lossen. Signalen die wijzen op de noodzaak van renovatie zijn onder andere aanhoudende lekkages, zichtbare scheuren of blaasvorming, loslating van de dakbaan van de ondergrond, of een sterk verouderd en bros oppervlak.

Andere concrete situaties waarbij renovatie of vervanging verstandig is:

• De dakbedekking heeft haar technische levensduur bereikt en vertoont meerdere gebreken tegelijk
• Vochtmetingen tonen aan dat de isolatielaag onder de dakbedekking is aangetast
• Er zijn plannen voor verduurzaming, zoals het plaatsen van zonnepanelen of het aanleggen van een groendak
• De dakconstructie voldoet niet meer aan de huidige isolatienormen

Een dakdekker kan tijdens een professionele dakinspectie vaststellen of lokaal herstel voldoende is of dat een volledige renovatie meer kosteneffectief is op de lange termijn. Tijdig ingrijpen voorkomt dat vocht de dakopbouw en de onderliggende constructie beschadigt.

Hoe Roofing Service Nederland helpt met bitumen dakbedekking

Wij zijn gespecialiseerd in alle baanvormige bitumendakbedekkingen, waaronder APP en SBS, en voeren zowel nieuwbouwprojecten als renovaties en planmatig onderhoud uit op meer dan 1.500 locaties door heel Nederland. Onze vakkundige inspecteurs beoordelen de staat van je dakbedekking en adviseren je op basis van de werkelijke situatie, niet op basis van een standaard aanpak.

Wat je van ons kunt verwachten:

• Professionele dakinspectie met heldere rapportage per dakvlak
• Planmatig dakonderhoud op basis van een meerjarenplan (MJOP)
• Volledige dakrenovatie inclusief vervanging van bitumen dakbedekking en isolatie
• 24/7 calamiteitenservice bij acute lekkages of stormschade
• Werkwijze conform BRL 4702 en de richtlijnen van BDA/Vebidak

Wil je weten wat de staat van jouw bitumen dak is of ben je toe aan renovatie? Neem contact op met Roofing Service Nederland voor een vrijblijvend technisch advies en offerte.

Gerelateerde artikelen

• Wat staat er precies in een onderhoudscontract met een dakdekker?
• Hoe vaak moet je de dakgoten laten controleren door een dakdekker?
• Hoe repareert een dakdekker een kleine lekkage op een plat dak?
• Welke veiligheidsrisico's zijn er op een plat dak?
• Wat is de rol van permanente educatie bij een professionele dakdekker?